Η ΖΩΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ

• Εισαγωγή

• Ιστορικά Στοιχεία

• Καθημερινότητα

• Δαπάνες

• Νόμισμα

• Τουρισμός

• Γεωργία

• Αλιεία

• Τουρκική Βοήθεια

> Η Οικονομία του Ψευδοκράτους
 

Η ανεργία, η φτώχεια, η ανέχεια και η αβεβαιότητα για το μέλλον, οι ατασθαλίες, οι κλοπές και οι διαρρήξεις, οι βιασμοί και οι επιθέσεις καθώς επίσης και το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος συνθέτουν το παζλ των κατεχομένων και βρίσκονται πρώτα στην ημερήσια διάταξη.

Παρόλο που μέχρι τώρα έχουν υπογραφεί μεταξύ Τουρκίας και ψευδοκράτους πέραν των 20 οικονομικών πρωτοκόλλων και πολιτικών διακηρύξεων, ουδεμία βελτίωση έχει σημειωθεί στις συνθήκες διαβίωσης στα κατεχόμενα.

«Επίσημοι» και μη, δηλώνουν ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική ανάπτυξη του ψευδοκράτους είναι η εγκατάλειψη του «δημοσιοϋπαλληλικού πνεύματος» που κυριαρχεί σ’ όλες τις πρωτοβουλίες, σ’ όλα τα οικονομικά ανοίγματα.  Πολλοί είναι αυτοί που καλούν την Τουρκία να παύσει να εμβάζει κονδύλια στα κατεχόμενα και όπως τουλάχιστο δηλώνουν «αντί η Τουρκία να μας δίνει ψάρια, θα θέλαμε να μας μάθει να ψαρεύουμε».  Είναι γνωστό, ότι η Τουρκία στηρίζει την οικονομία του ψευδοκράτους μέσω του Ειδικού Ταμείου Βοηθείας.

Ενδεικτικό της κατάστασης που επικρατεί στα κατεχόμενα είναι και το γεγονός ότι οι φορολογούμενοι του ψευδοκράτους θεωρούν αφέλεια να καταβάλλουν φόρους, με αποτέλεσμα από τους 76.510 χιλιάδες φορολογούμενους, μόνο οι 42 περίπου χιλιάδες να είναι συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.
 

Δαπάνες

Παρά το γεγονός ότι το «οικονομικό φορτίο» του ψευδοκράτους είναι υποχρεωμένη να σηκώσει η Τουρκία, οι Τούρκοι πολιτικοί δεν δυσανασχετούν με το γεγονός αυτό. Το ύψος της βοήθειας προς το ψευδοκράτος συχνά είναι συνάρτηση της επικρατούσας πολιτικής κατάστασης στην Τουρκία και των πολιτικών που βρίσκονται στην εξουσία.

Για παράδειγμα, όταν Πρωθυπουργός ή συνεταίρος στην κυβέρνηση ήταν η Τσιλέρ, απέφευγε να προσφέρει απλόχερα βοήθεια προς το ψευδοκράτος που αναγκαζόταν να καταφύγει στον εσωτερικό δανεισμό. Στον προϋπολογισμό του 1996 το κονδύλι του εσωτερικού δανεισμού έφθασε τα 7 τρισεκ. 179 δισεκ. ενώ αυτό της τουρκικής βοήθειας μόλις τα 3 τρισεκ. 179 δισεκατομμύρια Τουρκικές Λίρες.

Όταν στο τέλος η ψευδοκυβέρνηση απέτυχε να εξασφαλίσει τα ποσά που περίμενε από τον εσωτερικό δανεισμό, κατέφυγε και πάλι στην Τουρκία, η οποία αναγκάστηκε να την ενισχύσει με 6 τρισεκ. 119 εκατ. Ήταν η εποχή που οι αρμόδιοι του ψευδοκράτους, κυριολεκτικά ζητιάνευαν στα καθ’ ύλη αρμόδια υπουργεία της Τουρκίας για να καλύψουν άμεσες και επείγουσες ανάγκες.

Κοπή νομίσματος

Ενώ η οικονομική κατάσταση του ψευδοκράτους βρίσκεται σε απελπιστικά επίπεδα, το καθεστώς Ντενκτάς σε μια προσπάθεια να εδραιώσει τα τετελεσμένα, στρέφεται στην έκδοση Τ/Κ νομίσματος.

Στο παρελθόν αρκετοί ήσαν αυτοί που χαρακτήρισαν τον πληθωρισμό στα κατεχόμενα σαν εισαγόμενο από την Τουρκία εξ’ αιτίας της χρησιμοποίησης της τουρκικής λίρας.  Σπάνια ακούονταν φωνές για κοπή Τ/Κ νομίσματος σε αντίθεση με τις πολλές για καθιέρωση σταθερής νομισματικής ή λογιστικής μονάδας (δολάριο – μάρκο - στερλίνα). 

Χωρίς οι αρμόδιοι της ψευδοκυβέρνησης να θέλουν να αποκαλύψουν την   πραγματικότητα που οδηγεί την οικονομία του ψευδοκράτους στη χρεοκοπία, προσπαθούν απεγνωσμένα να επιρρίψουν τις ευθύνες στην Ελληνοκυπριακή πλευρά, ισχυριζόμενοι ότι όλα οφείλονται στο «οικονομικό εμπάργκο» που εφαρμόζει σε βάρος τους η νόμιμη Κυβέρνηση της Κύπρου.  Ισχυρίζονται επίσης, ότι και οι Ε/Κ θα βρίσκονται στα ίδια ακριβώς χάλια αν δεν καρπούνταν τις πιστώσεις από την ξένη οικονομική βοήθεια που παίρνουν ως η νόμιμη κυβέρνηση της Κύπρου.

Η κατολίσθηση της τουρκικής λίρας

Η Λίρα Κύπρου από 6900 τον Ιανουάριο του 1991, σήμερα πωλείται προς 340.000 Λ/Τ. (Το 1974: Μια Λ.Κ.=36 Λ.Τ.).  Οι μισθοσυντήρητοι αδυνατούν να ανταποκριθούν στις ανάγκες της ζωής.  Τα πάντα στα κατεχόμενα είναι ακριβότερα ακόμη και από την Τουρκία.

Ο κατώτατος μισθός είναι 23 εκατ. Λ.Τ., για την συντήρηση όμως μιας τετραμελούς οικογένειας απαιτούνται 67 εκατ. 700 χιλ. Λ.Τ.  Το κόστος ζωής παρουσίασε αύξηση της τάξεως του 100% μέσα σ’ ένα χρόνο.  Μετά από διάφορες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, η ψευδοκυβέρνηση αναγκάστηκε να καθορίσει ως κατώτατο μισθό το ποσό των 33.800.000 (στην Τουρκία είναι 35 εκατ.).

Οι εργοδότες αποφεύγουν να απασχολούν Τ/Κ εργάτες και καταφεύγουν στους παράνομους εργάτες από την Τουρκία οι οποίοι εργάζονται χωρίς καθορισμένο ωράριο και «κοινωνικές ασφαλίσεις». Δεν είναι τυχαίο που στα κατεχόμενα λειτουργεί το μοναδικό στον κόσμο «Μουσείο κατώτατου μισθού και έσχατης εξαθλίωσης».  Πρόκειται για σπίτι στην Ομορφίτα στο οποίο στεγάζεται πολυμελής οικογένεια.

Στροφή προς το Δημόσιο - Αναξιοκρατία

Όσοι έχουν μια γνωριμία, ένα μέσο προσπαθούν να εξασφαλίσουν μια θέση στο δημόσιο. Το κονδύλι δαπανών για τους αμειβόμενους από το «δημόσιο» φθάνει τα 29 τρισεκ. Λ.Κ. (Προϋπολογισμός 1998). Ο γνωστός δημοσιογράφος Μεχμέτ Αλί Μπιράντ δημοσίευσε άρθρο του υπό τον τίτλο: «Καλώς ήλθατε στον παράδεισο των δημοσίων υπαλλήλων και συνταξιούχων».

Από τις 160.00 πληθυσμό της κοινότητας, οι 35000 μισθοδοτούνται από το «δημόσιο». Υπάρχουν συνταξιούχοι ηλικίας μόλις 25 ετών, αφού μέχρι το 1984, ήταν αρκετό σε κάποιον να συνταξιοδοτηθεί, αρκεί να είχε υπηρετήσει το «δημόσιο» για μια δεκαετία. Όσοι δε είχαν προϋπηρεσία ως «αγωνιστές», αφαιρούνταν από την δεκαετία τα χρόνια που υπηρέτησαν στις τάξεις της ΤΜΤ.

Οι μισθοί των «δημοσίων υπαλλήλων» είναι αρκετά ψηλοί. Ένας πρωτοδιοριζόμενος παίρνει μισθό μεγαλύτερο από ένα συνάδελφο του στην Τουρκία.

Η τουρκική βοήθεια

Το ύψος της οικονομικής βοήθειας της Τουρκίας προς τους Τ/Κ τα 20 χρόνια από το 1977 ως το 1997 έχει ως ακολούθως:

Τουρισμός

Και ενώ η οικονομική κατάσταση στο ψευδοκράτος οδηγείται από το κακό στο χειρότερο, η ψευδοκυβέρνηση καταβάλλει προσπάθειες για να ενισχύσει κάποιους οικονομικούς τομείς που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ανόρθωση της οικονομίας της. Ένας τέτοιος τομέας είναι ο τουρισμός. 

Παρά το γεγονός ότι το κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου διαθέτει όμορφες παραλίες και αρχαιολογικούς χώρους, λίγοι είναι οι τουρίστες από χώρες εκτός Τουρκίας που το επισκέπτονται και αυτό επειδή σαν κράτος δεν αναγνωρίζεται, με αποτέλεσμα να μην εμπνέει ασφάλεια στον τουρίστα που θέλει να απολαύσει τις διακοπές του.

Το ψευδοκράτος εστίασε επίσης τις προσπάθειες του στην προσέλκυση ξένων επενδυτών.  Έτσι, σε μια προσπάθεια να προκαλέσει το ενδιαφέρον των ξένων, το ψευδοκράτος παρέχει σε αυτούς δελεαστικά κίνητρα για επενδύσεις σε τουριστικές περιοχές Ε/Κ ιδιοκτησίας.

Για την προσέλκυση όμως ξένων επενδύσεων ως επίσης και τουριστών, δεν αρκεί ο ήλιος και η θάλασσα... Απαιτούνται έργα υποδομής, πυκνό δίκτυο επικοινωνιών, συγκοινωνιών και πολιτική σταθερότητα.  Άλλα προβλήματα που αντιμετωπίζει το ψευδοκράτος και έχουν επιπτώσεις στον τουρισμό είναι οι συχνές διακοπές του ηλεκτρικού ρεύματος, οι παρενοχλήσεις καθώς επίσης και οι βιασμοί τουριστριών.

Το ψευδοκράτος δαπάνησε τεράστια ποσά για την τουριστική προβολή των κατεχομένων συμμετέχοντας συνεχώς σε τουριστικές εκθέσεις στην Τουρκία, Ελβετία, Αγγλία, Φιλανδία, Δανία, Αυστρία, Ουκρανία, Αζερμπαϊτζάν, Πακιστάν, Ουγγαρία και Ρωσία.  Οι Τ/Κ αρμόδιοι σε μια προσπάθεια να προσελκύσουν στα κατεχόμενα τουρισμό, κατά τη χειμερινή περίοδο, υπέγραψαν σχετική συμφωνία με τις Αερογραμμές Κωνσταντινούπολης προσφέροντας στους τουρίστες ειδικές πτήσεις με χαμηλά ναύλα.

Τόσο όμως η κατάσταση στο αεροδρόμιο Τύμπου όσο και αυτή στα λιμάνια, στις παραλίες και στους άλλους τουριστικούς και αρχαιολογικούς χώρους των κατεχομένων παρουσιάζουν αρνητική εικόνα στο μάτι του επισκέπτη.  Οι συγκοινωνίες είναι προβληματικές, οι πτήσεις γίνονται με μεγάλη καθυστέρηση, οι χώροι δεν πληρούν τις συνθήκες υγιεινής.  Παντού υπάρχουν σωροί σκουπιδιών και είναι διάχυτη η δυσοσμία. 

Οι ακτές επίσης των κατεχομένων περιοχών απειλούνται με μόλυνση καθότι μόνο 26 από τα 87 τουριστικά συγκροτήματα διαθέτουν βιολογικό σύστημα επεξεργασίας λυμάτων και μόνο σε 2 από τα 26 λειτουργεί κανονικά. Την ίδια ακριβώς τύχη έχει και το γραφικό λιμανάκι της Κερύνειας στο οποίο καταλήγουν οχετοί με αποτέλεσμα να συγκεντρωθούν ακαθαρσίες στο βυθό του και να είναι διάχυτη η δυσοσμία στην περιοχή.

Γεωργία

Ο τομέας της γεωργίας αντιμετωπίζει πολλά προβλήματα στα κατεχόμενα, παρά το γεγονός ότι το ψευδοκράτος του Ντενκτάς μιλά για επιτυχίες όσον αφορά το θέμα αυτό. Την ίδια στιγμή που η ψευδοκυβέρνηση ισχυρίζεται ότι προσφέρει ό,τι μπορεί στους παραγωγούς, η αντιπολίτευση και τα «επίσημα» στατιστικά στοιχεία - αλλά και οι ίδιοι οι παραγωγοί - αποκαλύπτουν την απογοητευτική πραγματικότητα.

Οι καλλιεργήσιμες εκτάσεις συνεχώς μειώνονται ενώ οι νέοι προτιμούν να ασχοληθούν με οτιδήποτε άλλο, αρκεί να ζουν στις μεγαλουπόλεις και να μην εξαρτώνται από τη γη και τις βροχοπτώσεις. Μεγάλη ευθύνη φέρει το καθεστώς Ντενκτάς για την κατάσταση που επικρατεί στην ύπαιθρο αφού δεν παίρνει τα ενδεικνυόμενα μέτρα και δεν ικανοποιεί έστω και στο ελάχιστο τις ανάγκες των αγροτών.

Στον αγροτικό τομέα απασχολούνται σήμερα 17.350 άτομα ή ποσοστό 22,3% του εργατικού δυναμικού. Το ποσοστό αυτό δίδει στη γεωργία την πρώτη θέση μεταξύ των τομέων απασχόλησης.

Η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για επιβολή Εμπάργκο στα Τ/κ Προϊόντα έχει περιορίσει τις εξαγωγές του ψευδοκράτους στο ελάχιστο. Η Τουρκία δεν εισάγει όλη την ποσότητα που παράγεται στα κατεχόμενα αλλά και αυτήν που εισάγει την αγοράζει σε εξευτελιστικές τιμές.

Ελαιοκαλλιέργεια

Η ελαιοκαλλιέργεια, η οποία αποτελούσε ένα σημαντικό τομέα πριν το 1974, έχει αρχίσει σταδιακά να εγκαταλείπεται στα κατεχόμενα. Σε αυτό συνέτειναν πολλοί λόγοι, όπως οι ασθένειες, η ξηρασία, οι πυρκαγιές και η στροφή προς άλλες, πιο συμφέρουσες εργασίες. Λόγω μη κάλυψης των αναγκών από την εγχώρια παραγωγή εισάγονται σήμερα στα κατεχόμενα τόσο ελιές όσο και ελαιόλαδο.

Ενδεικτικό της κατάστασης που επικρατεί είναι και το γεγονός ότι από το 1974 έχει σημειωθεί στα κατεχόμενα μια σημαντική μείωση των ελαιόδεντρων (από  668,685 σήμερα ανέρχονται μόλις στις 400,000. Ταυτόχρονα με τη μείωση του αριθμού των δέντρων μειώθηκε όπως είναι φυσικό και η ποσότητα της παραγωγής. Από 3.074 τόνους που ήταν το 1975 μειώθηκε στους 2.000.

Αλιεία

Στην αλυσίδα των διαφόρων τομέων της οικονομίας του ψευδοκράτους που αντιμετωπίζουν πολλαπλά προβλήματα πρέπει να προστεθεί και η αλιεία. Οι λιγοστοί ψαράδες των κατεχομένων παραπονιούνται για την αδιαφορία των «αρχών» στα πολλαπλά προβλήματα του κλάδου.