> Κόμματα
 

 

Κόμμα Εθνικής Ενότητας (ΚΕΕ) Ulusal Birlik Partisi (UBP)

Ιδρύθηκε το 1975 από τους Ραούφ Ντενκτάς, Ορέκ Κανούκ, Κοτάκ, Ατάκολ, και Ραϊφ Ντενκτάς. Σημερινός ηγέτης του είναι ο ψευδοπρωθυπουργός Ντερβίς Έρογλου. Πρόκειται για κόμμα που βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στις ψήφους των εποίκων, ειδικότερα μετά τη ρήξη στις σχέσεις Ντενκτάς και Έρογλου. Από τον Απρίλιο του 1994 το δεξιό Κόμμα του Ορχάν Ουτσόκ (Έποικοι) συγχωνεύτηκε με το ΚΕΕ.
Το κόμμα έχει οργανικούς δεσμούς με το Κόμμα της Μητέρας Πατρίδας της Τουρκίας. Είναι δεξιό, εθνικιστικό κόμμα και σήμερα κατέχει 24 «έδρες» στη ψευδοβουλή. Στις τελευταίες «εκλογές» εξασφάλισε ποσοστό 40,33% (29,8 στις προηγούμενες).
Βρίσκεται στην εξουσία έχοντας δημιουργήσει τη λεγόμενη κυβέρνηση συνασπισμού με το Δημοκρατικό Κόμμα μετά τη διάλυση της προηγούμενης «κυβέρνησης Συνασπισμού» ανάμεσα στο Κόμμα του και το Δημοκρατικό Κόμμα και το Κόμμα Κοινοτικής Απελευθέρωσης.
Πολιτική και θέσεις
Η ηγεσία του επανειλημμένα τάχθηκε ενάντια στην εγκαθίδρυση ομοσπονδίας στη Κύπρο. Στόχος του είναι μια χαλαρή συνομοσπονδία και πέραν αυτής δύο χωριστά κράτη. Σύνθημα του είναι «η μη λύση είναι λύση» για αυτό εργάζεται για αναγνώριση του ψευδοκράτους, διατήρηση του
status quo και στενές σχέσεις σε όλους τους τομείς με την Τουρκία. Είναι επίσης αντίθετο με την επαναπροσέγγιση των δύο κοινοτήτων.
Σε συνεργασία με την Τουρκία ήταν ο πρωτεργάτης του εποικισμού που προωθήθηκε τόσο για σκοπούς γενικότερης πολιτικής στο Κυπριακό όσο και για κομματικούς σκοπούς μιας και οι μάζες των εποίκων με οδηγίες της τουρκικής «πρεσβείας» ψήφιζαν αρχικά ΚΕΕ ενώ αργότερα μοίραζαν τις ψήφους τους μεταξύ ΚΕΕ και Κόμματος της Αναγέννησης.

Εκφραστικό όργανο του ΚΕΕ είναι η εφημερίδα «Μπριρλίκ».
http://come.to/ubp

 

Ρεπουμπλικανικό Τουρκικό Κόμμα (ΡΤΚ) Cumhuriyetci Turk Partisi (CTP)

Ιδρύθηκε το 1970 και είναι το αρχαιότερο τουρκοκυπριακό κόμμα. Πρώτος αρχηγός του ήταν ο Αχμέτ Μιτχάτ Μπερμέρογλου τον οποίο διαδέχτηκε ο Οζκιέρ Οζγκιούρ ο οποίος ήταν και ο λεγόμενος αναπληρωτής πρωθυπουργός στην προηγούμενη «κυβέρνηση συνασπισμού» που είχαν εγκαθιδρύσει το Δημοκρατικό Κόμμα και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στα κατεχόμενα. Στις αρχές του 1995 ο Οζκιέρ Οζγκιούρ διαφωνώντας με τη γραμμή που ακολουθούσε  το Κόμμα υπέβαλε την παραίτηση του. Τον διαδέχθηκε ο σημερινός ηγέτης του κόμματος Μεχμέτ Αλί Ταλάτ. Το ΡΤΚ της παραδοσιακής αριστεράς διαθέτει 13 «έδρες» στη ψευδοβουλή. Η μεγάλη πλειοψηφία των υποστηριχτών του είναι τουρκοκύπριοι. Στις τελευταίες «εκλογές» εξασφάλισε ποσοστό 13,35% (27,2 στις προηγούμενες).Είναι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Πολιτική και θέσεις
Το ΡΤΚ θεωρεί ότι το
status quo στην Κύπρο δεν είναι αποδεκτό και δεν ευνοεί τις προσπάθειες για αναγνώριση της «ΤΔΒΚ». Αντιτίθεται στην ιδέα της διευθέτησης οποιουδήποτε είδους ενοποίησης ή ακόμη και στενότερων σχέσεων με την Τουρκία υποστηρίζοντας ότι κάτι τέτοιο θα αποτελέσει την απαρχή της διαδικασίας διχοτόμησης του νησιού ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία και ότι θα σημαίνει πως οι Τουρκοκύπριοι θα πρέπει να εγκαταλείψουν το δικαίωμα για δική τους κυβέρνηση.
Το Κόμμα είναι υπέρ μιας διζωνικής δικοινοτικής Ομοσπονδίας στην Κύπρο που να προβλέπει σχετικά στενή σχέση μεταξύ  των ομόσπονδων κρατών και ισχυρή κεντρική κυβέρνηση, συνέχιση των εγγυήσεων της Τουρκίας και παραμονή στην Κύπρο «ικανού αριθμού Τούρκων στρατιωτών». Αποκλείει τη διχοτόμηση, την ένωση ή την ενοποίηση και προβλέπει μια κυριαρχία και ταυτότητα και η προεδρία να είναι ανοικτή και για τις δύο πλευρές. Είναι ένθερμος υποστηρικτής της επαναπροσέγγισης και της εφαρμογής των ΜΟΕ που θεωρεί πως συμβάλλουν θετικά στην ανόρθωση της Τουρκοκυπριακής οικονομίας. Το θέμα της εγκατάστασης και περιουσίας υποστηρίζει ότι θα πρέπει να εξαρτηθεί από μορατόριουμ.
Υποστηρίζει την πλήρη ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά πιστεύει πως η ένταξη δεν πρέπει να γίνει πριν την επίτευξη ομοσπονδιακής λύσης. Υποστηρίζει ότι είναι επιβεβλημένη η συμμετοχή των τουρκοκυπρίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις αλλά στη βάση της πολιτικής ισότητας των δύο πλευρών.
Αντιτίθεται έντονα στη συνεχιζόμενη εισροή εποίκων από την Τουρκία και στην ανεξέλεγκτη παραχώρηση «ιθαγένειας» τονίζοντας ότι αυτό αλλάζει τη δημογραφική δομή του νησιού και αυξάνει την ανεργία αναγκάζοντας έτσι πολλούς Τουρκοκύπριους να μεταναστεύσουν. Υποστηρίζει ότι αυτό παρέχει την ευκαιρία στην Τουρκία να επεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της τουρκοκυπριακής κοινότητας. Υποστηρίζει, όμως, πως αριθμός εποίκων θα πρέπει να παραμείνει στην Κύπρο, μετά τη λύση, για ανθρωπιστικούς λόγους.
Εκφραστικό Όργανο του είναι η εφημερίδα Γενί Ντουζέν.

 

Δημοκρατικό Κόμμα (ΔΚ) Demokrat Partisi (DP)

Ιδρύθηκε το 1992 από ομάδα 10 λεγόμενων «βουλευτών» οι οποίοι εγκατέλειψαν το κόμμα κατόπιν υπόδειξης του Ραούφ Ντενκτάς. Ο ίδιος ο Ντενκτάς μετά τη ρήξη στις σχέσεις του με τον Έρογλου, που ήταν κάποτε ευνοούμενος του, εγκατέλειψε το ΚΕΕ κατηγορώντας τον Έρογλου για αδιαλλαξία στο κυπριακό, για προδοσία τόσο του ίδιου όσο και του λαού που τον «ψήφισε» το 1990 και για ετοιμασία ενός μη δημοκρατικού «εκλογικού νόμου». Στις 26.10.93 ο Ντενκτάς εντάχθηκε στο ΔΚ, ένας από τους ιδρυτές του οποίου είναι και ο γιος του, Σερνάντ Ντενκτάς.
Το Μικρό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (ΣΔΚ) του Εργκιούν Βεχμπί (που είχε ιδρύσει ο αποθανών Ραϊφ Ντενκτάς και το οποίο επαναδραστηριοποιήθηκε το 1991) συγχωνεύτηκε μέσα στο 1992 με το ΔΚ. Με το Κόμμα αυτό είχε επίσης συγχωνευτεί και το κατ΄ εξοχήν κόμμα των εποίκων, το Κόμμα Αναγέννησης του Αλί Οζκάν Αλτίνισικ, για αυτό και στα «ψηφοδέλτια» του έχει το μεγαλύτερο αριθμό εποίκων υποψηφίων μεταξύ των τεσσάρων μεγάλων τουρκοκυπριακών κομμάτων. Τον Οκτώβριο του 1996 το ΔΚ συγχωνεύτηκε με το κόμμα Εθνικής Γέννησης του Ενβέρ Εμίν αλλά το Κόμμα αυτό αποχώρησε τον Οκτώβριο του 1997 και επανασυστάθηκε με νέα ονομασία. Στις τελευταίες «εκλογές» εξασφάλισε ποσοστό 22,61% (29,2% στις προηγούμενες) και κατέχει 13 «έδρες» στη ψευδοβουλή. Συμμετέχει στην ψευδοκυβέρνηση συνασπισμού μαζί με το Κόμμα Εθνικής Ενότητας.
Πολιτική και θέσεις
Οι θέσεις του ΔΚ είναι εκείνες του Ντενκτάς. Ισχυρίζεται ότι δεν μπορεί να υπάρξει λύση χωρίς προηγούμενη αναγνώριση του ψευδοκράτους. Υποστηρίζει λύση που να βασίζεται σε δύο κυρίαρχα κράτη στην Κύπρο. Τον Αύγουστο του 1994 μαζί με το ΚΕΕ ψήφισε υπέρ της απόφασης της ψευδοβουλής για εγκατάλειψη της λύσης της ομοσπονδίας λέγοντας ότι μοναδική επιλογή της ομοσπονδίας «δένει χειροπόδαρα τους Τουρκοκυπρίους» και ότι η ανάκλησή της θα τους δώσει τη δυνατότητα ελιγμού στις επιλογές. Υποστηρίζει γενικά τη χωριστή κυριαρχία, αναγνώριση, πολιτική ισότητα και αυτοδιάθεση ενός τουρκοκυπριακού «κράτους»,  μη επιστροφή ελληνοκυπρίων στα κατεχόμενα και συνέχιση των τουρκοκυπριακών εγγυήσεων και επεμβατικών δικαιωμάτων. Υποστηρίζει την ιδέα της στενής και πλήρους συνεργασίας με την Τουρκία και καθορισμό κοινής πολιτικής και στενότερων δεσμών σε όλους τους τομείς. Αντιτίθεται στην ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ και κατ’ επέκταση στη συμμετοχή των τουρκοκυπρίων στις διαπραγματεύσεις ένταξης γιατί θεωρεί αδιανόητο να ενταχθεί η Κύπρος σε διεθνείς οργανισμούς στους οποίους δεν είναι μέλος και η Τουρκία. Υποστηρίζει επίσης ότι το θέμα της ένταξης θα πρέπει να αποφασιστεί σε δύο χωριστά δημοψηφίσματα μετά τη λύση του προβλήματος.
Εκφραστικό Όργανο του είναι η εφημερίδα Γενί Ντεμοκράτ.

 

Κοινοτικό Απελευθερωτικό Κόμμα
ή Κόμμα Κοινοτικής Απελευθέρωσης (ΚΚΕ)
Toplumsal Kurtulus Partisi (TKP)

Το Σοσιαλδημοκρατικό αυτό Κόμμα ιδρύθηκε το 1976 με υποστήριξη του Τουρκοκύπριου ηγέτη Φαζίλ Κουτσούκ ως δεξιό Κόμμα αλλά σταδιακά μετακινήθηκε στην κεντροαριστερά. Πρώτος αρχηγός του ήταν ο Αλπάι Ντουρτουράν και στη συνέχεια ο Ισμαήλ Μπόζκουρτ. Σήμερα στην προεδρία βρίσκεται ο Χουσεϊν Αγκολεμλί. Ο πρώην Πρόεδρος του Κινήματος Μουσταφά Ακκιντζί, διατηρεί απλώς την βουλευτική του ιδιότητα. Στις τελευταίες «εκλογές» εξασφάλισε ποσοστό 15,36% (13,3% στις προηγούμενες). Έχει 7 «έδρες» στην ψευδοβουλή.
Πολιτική και θέσεις
Σταθερή θέση του Κόμματος είναι πως το Κυπριακό μπορεί να διευθετηθεί σε τρεις φάσεις, την εφαρμογή ΜΟΕ, παράλληλες συνομιλίες για συνολική διευθέτηση και ένταξη της ομόσπονδης Κύπρου στην ΕΕ μετά τη λύση του προβλήματος έστω και χωρίς την παρουσία της Τουρκίας σε αυτή.
Πιστεύει ότι οι Τουρκοκύπριοι μπορούν να επωφεληθούν από τα ΜΟΕ, τα οποία βλέπει ως γέφυρες για οικονομική, πολιτιστική και κοινωνική συνεργασία και ως το μόνο δρόμο που θα οδηγήσει σε δίκαιη λύση. Είναι υποστηρικτής της επαναπροσέγγισης. Υποστηρίζει την άμεση εφαρμογή μέτρων απαγκίστρωσης και αμοιβαίας μείωσης των στρατιωτικών εξοπλισμών και μελλοντική αποστρατικοποίηση του νησιού. Υποστηρίζει την πλήρη ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ αλλά μετά την επίτευξη οριστικής συμφωνίας στο Κυπριακό και αφού ληφθεί υπόψη η οικονομική κατάσταση των Τουρκοκυπρίων. Θεωρεί ότι το γεγονός πως η Τουρκία δεν είναι μέλος της ΕΕ δεν θα αποτελέσει εμπόδιο για ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ. Υποστηρίζει μάλιστα πως ένταξη της Κύπρου πριν την Τουρκία αποτελεί πλεονέκτημα. Υποστηρίζει, όμως, πως αν η Κύπρος ενταχθεί στην ΕΕ μετά τη σύμφωνη γνώμη και των δύο κοινοτήτων θα πρέπει να αναγνωρίσει στη «Βόρεια Κύπρο» ειδικό μεταβατικό καθεστώς που να προβλέπει εγγυήσεις όλων των δικαιωμάτων των Τουρκοκυπρίων. Κατά συνέπεια υποστηρίζει συμμετοχή των τουρκοκυπρίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις αλλά αφού πρώτα συμφωνηθεί τουλάχιστον το πλαίσιο λύσης του Κυπριακού.
Γενικά αντιτίθεται στη διατήρηση του
status quo και στη θέση ότι η μη λύση είναι λύση και υποστηρίζει εγκαθίδρυση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα και κυριαρχία κατά το ελβετικό μοντέλο (λύση χαλαρής ομοσπονδίας με αρκετούς περιορισμούς), με αποτελεσματικές εγγυήσεις της Τουρκίας, λογική και δίκαιη εδαφική διευθέτηση με ανταλλαγές και αποζημιώσεις. Θέση του κόμματος είναι πως το πάν δεν είναι το έδαφος αλλά η ειρήνη.
Δεν δέχεται όμως την ομοσπονδιακή λύση ως επέκταση του κράτους που βρίσκεται στο νότο προς βορρά. Υποστηρίζει πως η ομόσπονδη κυπριακή δημοκρατία θα πρέπει να είναι ένα νέο κράτος με νέο Σύνταγμα.
Στο θέμα των εποίκων είναι έτοιμο να αποδεχτεί αποχώρηση τους στο πλαίσιο λύσης όσων εποίκων δεν έχουν δημιουργήσει οικογένεια στα κατεχόμενα αλλά όσοι εγκαταστάθηκαν προ πολλών ετών και έχουν δραστηριοποιηθεί σε εργασίες είναι επόμενο να μείνουν. Αντιτίθεται, όμως στην επέκταση του εποικισμού. Δεν επιθυμεί ενοποίηση με την Τουρκία και υποστηρίζει πως το ψευδοκράτος θα πρέπει να μειώσει την εξάρτηση του από την Τουρκία για να μπορέσει να πάρει τη θέση του στην ΕΕ. Εκφραστικό Όργανο του είναι η εφημερίδα Ορτάμ.


Κόμμα Ενωμένη Κύπρος ΚΕΚ
(Κίνημα Πατριωτικής Ενότητας ΚΠΕ)
(Yurtsever Birlik Hareketi-YBH)

Ιδρύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2002. Πρόκειται για μέλη του Κινήματος Πατριωτικής Ενότητας τα οποία διασπάστηκαν από το κόμμα αυτό. Γενικός Γραμματέας του κόμματος είναι ο Αλμπάι Ντουρτουράν. Το αριστερό αυτό κόμμα καταφέρεται έντονα ενάντια στην πολιτική του Ντενκτάς. Δεν διαθέτει έδρες στην ψευδοβουλή καθώς είναι κόμμα με πολύ μικρή εκλογική δύναμη.
Πολιτική και θέσεις
Οι θέσεις του πλησιάζουν πολύ αυτές του ΡΤΚ. Υποστηρίζει εγκαθίδρυση ομοσπονδίας και ισχυρή κεντρική κυβέρνηση ως λύση του Κυπριακού. Είναι ένθερμος υποστηρικτής της επανένωσης και επανασύνδεσης καθώς και συνύπαρξης ελληνοκυπρίων και τουρκοκυπρίων. Πιστεύει πως η ομοσπονδιακή λύση πρέπει να στηρίζεται στις Συμφωνίες Κορυφής και σε όλα τα ψηφίσματα του ΟΗΕ για την Κύπρο, να παρέχει επαρκείς και αξιόπιστες εγγυήσεις χωρίς μονομερή επεμβατικά δικαιώματα και να διασφαλίζει την πολιτική και οικονομική ισότητα των δύο κοινοτήτων και το δικαίωμα επιστροφής των ελληνοκυπρίων και τουρκοκυπρίων προσφύγων στα σπίτια τους.
Είναι υπέρ της αποστρατικοποίησης και μιας διεθνούς διάσκεψης για το Κυπριακό υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Υποστηρίζει επίσης αποχώρηση των εποίκων και τάσσεται υπέρ της εφαρμογής των ΜΟΕ γιατί πιστεύει πως θα προσφέρουν πολύ περισσότερα οφέλη στην τουρκοκυπριακή πλευρά από ότι στην ελληνοκυπριακή. Υποστηρίζει σθεναρά την επαναπροσέγγιση καθώς και την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ έστω και χωρίς την εκεί παρουσία της Τουρκίας την οποία θεωρεί ιστορική ευκαιρία για τους Τουρκοκύπριους. Πιστεύει επίσης πως η προοπτική ένταξης θα έχει θετική επίδραση στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού αλλά θεωρεί πως είναι καλύτερα η ένταξη να μην προηγηθεί της λύσης.
Είναι πολέμιο της πολιτικής Ντενκτάς η οποία ευνοεί εγκατάσταση εποίκων στο ψευδοκράτος για τους οποίους θεωρεί ότι δημιουργούν κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα στα κατεχόμενα. Υποστηρίζει την πλήρη αποστρατικοποίηση της Κύπρου.
Εκφραστικό του όργανο είναι η εφημερίδα Γενί Τσαά.

 

 

Κόμμα Εθνικής Αναγέννησης
ή Κόμμα Εθνικής Ανάστασης (ΚΕΑ)
Πρώην Κόμμα Εθνικής Γέννησης
(
Ulusal Dirilis Partisi UDP)

Το Δεκέμβριο του 1994 ο πρώην ΓΓ του ΚΕΕ Ενβέρ Εμίν αλλά και πρώην μέλη του ιδίου κόμματος καθώς και ο συμπέθερος του Ντενκτάς Σαλήχ Μπογιατζί πρόεδρος του Τουρκοκυπριακού Εμπορικού Επιμελητηρίου ίδρυσαν το Κόμμα Εθνικής Γέννησης το οποίο μάλιστα απέκτησε το δικό του «βουλευτή» στη λεγόμενη βουλή του ψευδοκράτους όταν ο Ουνάλ Ουστέλ μέχρι τότε «βουλευτής του ΚΕΕ προσχώρησε στο νεοϊδρυθέν ΚΕΓ. Τον Οκτώβριο του 1996, όμως, με τη δημιουργία της ψευδοκυβέρνησης συνασπισμού ΚΕΕ-ΔΚ το ΚΕΓ συγχωνεύτηκε με το ΔΚ και ο «βουλευτής» Ουνάλ Ουστέλ έγινε τότε βουλευτής του ΔΚ κάνοντας έτσι 14 τους ψευδοβουλευτές του. Το Κόμμα Εθνικής Ανάστασης όπως και το παλιό Κόμμα Εθνικής Γέννησης είναι ακροδεξιό, εθνικιστικό Κόμμα.
Πολιτική και θέσεις

Οι θέσεις του δεν είναι πολύ καλά γνωστές, είναι όμως ακραίες όσον αφορά το Κυπριακό και η πολιτική του συγκλίνει περισσότερο προς αυτή του ΚΕΕ. Αντιτίθεται, όμως, στο θέμα της ανεξέλεγκτης παραχώρησης της λεγόμενης ιθαγένειας σε εποίκους και ζητά μέτρα για αναχαίτιση του μεταναστευτικού ρεύματος που παρατηρείται ανάμεσα στους τουρκοκύπριους.